Giá Trị Tâm Linh Trong Đời
Sống Con Người
Giá Trị Tâm Linh Trong Đời Sống Con Người
Trong đó có 2 phần: 1) Tâm linh và giá trị của nó. 2) Đời sống con người.
1) Giá trị tâm linh: Trước hết phải nói về định nghĩa của nó. Tâm linh là ǵ ? Khi dùng danh từ tâm linh, người ta hiểu chữ "Linh" ở đây có nghĩa là linh thiêng, nhưng mà không phải. Nhưng mà có nghĩa là tâm này không tùy thuộc vào hai trí thế tục hay là tôn giáo, mà mà nó tùy thuộc vào chức năng của Tánh Giác. Như qúy vị đă biết, Tánh Giác đảm trách 2 phần vụ: 1) Tâm của bậc Thánh, 2) Tâm của Phật. Trong lúc đó 'tâm đời' và 'tâm đạo' th́ nương vào 2 phần bán cầu năo trái (ư căn) và năo phải (ư thức). Ư căn th́ gồm có nhiều nhóm: thứ nhất, đặc tính của nó là suy nghĩ mà nó chứa những dữ kiện của quá khứ. Cái "TA" là chủ thể cùa nó, mà phương tiện của nó là lư luận, xét đoán. Nó biểu lộ ra nhân cách của chúng ta là tốt hay xấu. Đồng thời nó cũng quản lư cơ chế của Trí Năng, do đó trong trường hợp này, Trí Năng là công cụ của Ư Căn.
Như chúng ta đă học, tâm thế tục có 3 loại tâm: Tâm hiện tại là tâm của ư thức, tâm quá khứ là tâm của ư căn, suy nghĩ tính toán, và tâm tương lai là tâm của trí năng. Cả 3 thứ tâm này khi chúng tốt th́ là tốt, mà khi chúng 'xấu' th́ cũng là xấu. Nó tốt là khi nào nó hướng thượng, đi về hướng thiện, mà nó xấu là khi nào nó đi về hướng ác. Thí dụ, trong lịch sử nhân loại đă có nhiều vị sử dụng ư căn và ư thức để mưu đồ hạnh phúc cho nhân loại nhưng mà nhân loại lại thiệt là đau khổ. Như Hitler, sử dụng ư căn của ḿnh, cái tư duy của ḿnh, những nhà bác học của ḿnh để làm những chuyện có lợi cho dân Đức hay không th́ chưa biết, nhưng trong lúc đó đă gieo bao nhiêu đau khổ cho dân Đức. Và sau đó quân đồng minh xử trí về thái độ của ông làm cho dân Đức càng chịu khổ đau thêm. Ai đă đi đến Đức rồi mới biết, nhiều ḷ thiêu sống hàng triệu người Do Thái, và cái đau khổ nhất hiện giờ là tại Thủ đô nước Đức, họ dựng lên những bia mộ kỷ niệm người Do Thái bị đốt. Làm sao người dân Đức có thể xóa được những h́nh ảnh này khi những bia mộ kỷ niệm này đă được xây dựng một cách kiên cố. Những ḷ thiêu mà chỉ có thể hư hoại bằng cách phá bỏ chúng bằng những trái bom thôi, chớ c̣n với thời gian th́ không thể nào tàn được v́ nó được làm bằng những loại đá quư (Thầy đă đến đó vào năm 2004), thành ra dân Đức khó mà quên được mặc cảm tội lỗi. V́ họ sử dụng ư căn, trí năng, có nghĩa là họ sử dụng tâm quá khứ và tâm tương lai đồng thời với tâm hiện tại của ư thức, thành ra nhân loại phải khổ đau.
Về mặt tôn giáo, hiện giờ tại Iraq chiến tranh tôn giáo bùng nổ, hay là trong quá khứ chiến tranh tôn giáo giữa Hồi giáo và Thiên Chúa giáo, thành ra tâm đạo không đưa đến giải quyết vấn đề cuộc sống của con người môt cách trọn vẹn. Nó chỉ giải quyết được một cách nào đó nào đó, trên lănh vực nào đó cho những người theo cái đạo của ḿnh mà thôi, c̣n những đạo khác không được đáp ứng.
Nhưng mà trong cuộc sống thế tục th́ chúng ta không thể từ bỏ tâm đời và tâm đạo được. Thu hẹp hơn trong cuộc sống cá nhân, hay cuộc sống cho gia đ́nh nhỏ của chúng ta, chúng ta phải bảo vệ, có nghĩa là chúng ta không thể từ bỏ được cuộc sống cho gia đ́nh của chúng ta. Mỗi người chúng ta đều có gia đ́nh và mỗi người đều có trách nhiệm của ḿnh. Do đó chúng ta cần có một năng lực khác để yểm trợ cho năng lực của ư thức, ư căn và trí năng. Chúng ta quần quật suốt ngày, suốt đêm. Chúng ta nổ lực làm việc, một người hai ba jobs, hết làm ở Mỹ chạy về Việt Nam làm. Với mục đích ǵ ? cũng chỉ là để kiếm tiền để trả những cái "bills", và để giải quyết những vấn đề cần thiết cho ḿnh, cho con cháu ḿnh, và bà con ḿnh. Nhưng chúng ta quên rằng trong nổ lực làm việc đó chúng ta va chạm vào những thực tế khác phũ phàng hơn. Không ai tránh khỏi những thực tế phũ phàng đó mà chúng ta chịu đựng rồi một ngày nào đó cũng như anh X có một lần gặp tôi đi trên xe “con căng thẳng quá rồi, v́ con làm việc căng thẳng quá”. Th́ bấy giờ tôi nói chỉ "Chú ư trống rỗng" thôi hay là "Thở 2 th́" th́ điều chỉnh lại được. Có nghĩa là chúng ta không thể từ bỏ công ăn việc làm của chúng ta, nhưng chúng ta có một năng lực khác để điều chỉnh lại sự mất cân bằng này. Đó là năng lực của tâm linh.
Năng lực của tâm linh khác hơn năng lực của tâm đời và tâm đạo. Tâm đạo th́ phải hướng đến một Đấng nào đó, mỗi người có một Đấng để ḿnh tôn sùng. Mỗi người có một thần tượng để ḿnh tôn sùng, c̣n tâm linh th́ không có một Đấng nào cả. Chúng ta chỉ cần áp dụng một trong bốn tiến tŕnh "biết" mà thôi để điều ḥa lại những nỗ lực, những phấn đấu của chúng ta trong thời gian vừa qua hay trong ngày vừa qua. Khi nỗ lực làm việc, khi nỗ lực phấn đấu làm việc ǵ đó, chúng ta khó tránh khỏi căng thẳng thần kinh, chúng ta khó tránh sự suy nghĩ tính toán, và đôi khi sự hoạt động của chúng ta đưa đến hậu quả rất là tàn ác mà chúng ta vẫn thấy thích thú, như Polpot, Hitler, hay Stalin. Thế th́ bây giờ chúng ta cũng làm việc vậy nhưng chúng ta tránh được sự tàn ác đó bằng cách áp dụng một trong bốn tiến tŕnh "biết" trong bốn tư thế "đi, đứng, nằm, ngồi", th́ đó là chúng ta biết khai triển giá trị năng lực tâm linh để yểm trợ lại cuộc sống thế tục của chúng ta. Chúng ta có thể nói rằng bây giờ tôi không đi chùa, không đi nhà thờ. Chuyện đi nhà thờ, đi chùa chúng ta có thể bỏ, nhưng mà chúng ta quên một điều (mà chúng ta không để ư đến) là chúng ta cần khai thác năng lực tâm linh bên trong chúng ta để yểm trợ lại năng lực tâm đời và tâm đạo mà chúng ta đă tiêu hao, hay là chúng ta đă tác động quá mạnh -- bằng cách chỉ giữ niệm biết thôi. Khi chúng ta giữ niệm biết đó th́ hoạt động bên trong cơ thể của chúng ta, đầu tiên là khu dưới đồi (Hypothalamus) bị tác động, tiếp đến là hệ thống tuyến nội tiết được tiết ra. Như vậy vấn đề đặt ra đó là mấu chốt tâm linh mà chúng ta cần lưu ư để chúng ta khai triển năng lực đó (tâm linh) để nó yểm trợ 2 năng lực kia (tâm đời, tâm đạo) chớ chúng ta không từ bỏ, không chạy trốn.
Đối xứng với 4 tiến tŕnh biết của chúng ta (biết không lời, thầm nhận biết, tỉnh thức biết, và nhận thức biết) th́ chúng ta có khả năng khai triển được các chất nước hóa học ở bên trong các tuyến nội tiết của chúng ta, thí dụ 1) từ trong khu dưới đồi có nhiều tuyến nước hóa học có lợi cho cơ thể của chúng ta như Acetylcholine (Acet) và Dopamine. Ngoài ra c̣n có Melatonine, đồng thời nó lại điều động các tuyến nội tiết khác để điều chỉnh và cân bằng lại được. 2) Trong tuyến Tùng cũng có tuyến nước hóa học như Serotonine giúp cho chúng ta hăng say làm việc, không c̣n chán nản hay bị bệnh trầm cảm. Chúng ta yêu đời tha thiết và chúng ta không cảm thấy bị đời chà đạp ḿnh, chúng ta hăng say làm việc. Thế th́ bằng cách ǵ đó để chúng ta kích thích tuyến tùng tiết ra những chất nước hóa học này ? Hoặc là trong tuyến Tụy của chúng ta cũng có những chất nước hóa học như Insuline. hay là trong tuyến Yên có nhiều chất nước hóa học kích thích tuyến thượng thận, để nó tăng cường nội lực cho chúng ta, hay là nó điều chỉnh nội tạng của chúng ta. Vậy th́ vấn đề đặt ra của giá trị tâm linh là chúng ta cần phải biết cách khai triển hoặc khai thác những kho thuốc sẵn có bên trong cơ thể của chúng ta, để chúng ta được khỏe mạnh, để hăng say làm việc, để có trí tuệ, để phụng sự cho cá nhân của chúng ta, để phụng sự cho gia đ́nh của chúng ta, phụng sự cho xă hội của chúng ta, nói chung là cộng đồng của chúng ta. Nó không đ̣i hỏi chúng ta phải mỗi ngày đi quỳ lạy Phật, lạy Chúa, hay cầu xin Thượng Đế. Nó không đ̣i hỏi điều đó. Nó cũng không phải bắt buộc chúng ta phải nỗ lực tối đa làm việc, mà nó nói rằng "anh chỉ cần làm việc khi anh đang làm việc, mà theo nguyên tắc của tôi thôi, đó là giữ niệm biết, khi anh làm cái điều ǵ anh chỉ biết điều đó thôi." Hoặc là "anh chỉ cần nh́n ánh sáng nắng để anh có sức đương đầu với thời tiết, sức đương đầu với công ăn việc làm, anh chỉ cần có nh́n 10 phút thôi." để nó ra Serotonine giúp cho cơ thể chúng ta được khỏe mạnh, được hăng say làm việc.
Giá trị tâm linh rất là đơn giản. Nó không bắt buộc chúng ta phải lập bàn thờ, để ngày tối ḿnh quỳ lạy ông Phật, cầu xin Phật hay cầu xin Chúa. Vậy th́ vấn đề đặt ra là chúng ta cần nên biết cách thực hành để nó yểm trợ lại cuộc sống thế tục của chúng ta, đó là điều ḥa hay điều chỉnh lại những rối loạn nội tạng của chúng ta, thí dụ như lá gan của chúng ta bị rối loạn là do nơi niệm sân, niệm giận hờn, bực tức, niệm càm ràm tối ngày, th́ bắt buộc lá gan phải phản ứng, để làm việc đáp ứng theo cái sự giận tức của chúng ta, càm ràm của chúng ta. Thế th́ đương nhiên tế bào gan phải bị rối loạn. Vậy th́ bây giờ làm sao để điều chỉnh sự rối loạn đây ? chúng ta chỉ cần "chỉ biết" mà thôi bằng phương pháp thở. Thí dụ ḿnh ngồi đâu cũng được, lưng thẳng đứng, hít vô, thở ra, chỉ giữ niệm biết. Đi hít thở vô ra, chỉ giử niệm biết. Hay là ḿnh không cần dùng phương pháp hít thở, ḿnh chỉ ngồi, ḿnh khởi lên cái niệm biết, hay là ḿnh nh́n cây, nh́n cối, nh́n hoa lá, chỉ giữ niệm biết để mà nh́n th́ gan được cân bằng liền. V́ sao ? Là v́ gan nó cần sự yên tĩnh, sự thanh thản. Mà một khi chúng ta có niệm biết th́ tâm của chúng ta sẽ được yên tĩnh, thanh thản liền, liền tức khắc tế bào gan được điều chỉnh. Một khi gan được điều chỉnh th́ 2 bộ phận khác tiếp tục được điều chỉnh theo, là tim và thận. Vậy th́ vấn đề đơn giản đó mà chúng ta không để ư đến th́ chúng ta sẽ bị phiền năo từ do trong thân của chúng ta gây ra mà thôi, đó là thân bịnh. Do đó nếu hiểu phương pháp thiền là một phương tiện tâm linh để yểm trợ cuộc sống thế tục của chúng ta th́ chúng ta có thể áp dụng bất cứ lúc nào cũng được. Nhưng điều quan trọng là áp dụng cái ǵ đây ? Đó là áp dụng niệm biết, và chỉ có đơn niệm biết mà thôi. Cái biết dó là cái biết không phân tích, không suy luận, một cái biết trực tiếp với đối tượng, thế thôi.
Mà tại sao lại phải làm như thế ? Có 2 câu trả lời: 1) Áp dụng niệm biết là để ngăn chận tâm xúc cảm của chúng ta, tâm xúc cảm vốn là nằm trong kư ức ngắn hạn. Kư ức ngắn hạn th́ luôn luôn biểu lộ các sắc thái động và xúc cảm, nó ác độc. Bây giờ chúng ta chỉ giữ niệm biết th́ tới đó nó chỉ dừng lại, nó không truyền đến vùng xúc cảm, nó không khuếch tán qua vùng ư thức, ư căn hay là trí năng, th́ niệm biết của chúng ta hoàn toàn thanh tịnh. Lúc đó tế bào gan liền được tác động, và tim mạch được điều ḥa là do nhờ chất Acetylcholine được tiết ra. Như vậy, cái trục tác động dây chuyền từ niệm biết được đi thẳng vào khu dưới đồi, tác đông qua hệ thống đối giao cảm thần kinh, và đầu giây đối giao cảm thần kinh tiết ra chất Acetylcholine, điều chỉnh lại 2 chất nước hóa học đă làm hại cơ thể của chúng ta là Norepinephrine (Noré) và Epinephrine (Epi). Nếu chúng ta không biết cách làm như vậy th́ chúng ta sẽ bị đau khổ dài dài, dầu cho chúng ta có quỳ lạy Phật cầu nguyện Phật ban ơn ban phước cứu ḿnh th́ cũng không làm sao xảy ra được. Hoặc là nếu chúng ta niệm Phật th́ chỉ biết niệm mà thôi. Thí dụ chúng ta niệm Nam Mô A Di Đà Phật, cũng được, hay là Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật, hay là Nam Mô Quán Thế Âm Bồ Tát, cũng được. Nhưng mà niệm chỉ niệm mà thôi, chớ không phải niệm để cầu mong được hưởng phước, được Phật cứu, th́ đó là nó chạy qua vùng tiền trán rồi.
Được Phật cứu là vô vùng trí năng nó vẽ, mà nó vẽ th́ cái niệm bên đây (vùng cơ chế tánh giác) đâu có hoạt động, cơ chế này đâu có hoạt động th́ nó vô cái giao cảm thần kinh. Như vậy, khi chúng ta niệm Phật hay niệm chú đều đặn th́ chúng ta vẫn được ra Acetylcholine. Thí dụ như ta niệm Tiêu Tai Cát Tường Thần Chú, mà chúng ta niệm đều đều như vậy mà không cầu mong một điều ǵ hết th́ bắt đầu cái giá trị nó đáp ứng trở lại, đó là ta niệm qua Tánh Nghe. Miệng ḿnh niệm mà tai ḿnh vẫn nghe mà nghe điều đặn thôi, th́ chính cái nhịp đều đặn đó tác động vào đối giao cảm thần kinh, qua trục Hypothalamus (Dưới Đồi) để từ đó nó tác động dây chuyền qua xuống các tuyến nội tiết. Nó mới điều chỉnh được đường trong máu của chúng ta. Đường cao trong máu từ đâu ra ? Do từ 2 nơi: 1) do Epi từ trong tuyến thượng thận 2) từ trong tuyến Tụy Glucagon tiết ra làm tăng lượng đường trong máu. Thế th́ bây giờ ta niệm chỉ mà niệm thôi, th́ bắt đầu nó điều chỉnh lại hệ thống thần kinh của ta liền.
Vậy th́ vấn đề đặt ra của tâm linh là ḿnh làm bất cứ chuyện ǵ, thở cũng được, đi, đứng, nằm, ngồi ǵ cũng được, bằng giác quan kích thích của nó là chỉ giữ nền tảng của nó là niệm biết. Niệm biết này không phải là Trí ta biết, mà niệm biết này chỉ đơn thuần là biết thôi. Thí dụ quư vị ngồi ngó lên thấy tôi, quư vị biết, chỉ biết thế thôi. Nếu mà quư vị biết thấy tôi, rồi quư vị biết tôi đang nói, rồi có cái tách, rồi có bông hoa nữa là trật lất. Đó là niệm tùm lum rồi, cho nên niệm biết này được xếp là “ĐƠN NIỆM BIẾT”. Đơn niệm biết này ‘có lời’ hoặc ‘không lời’ cũng được nữa, nhưng chỉ có bao nhiêu đó mà thôi, chớ không thêm nữa. Bây giờ quư vị nh́n lên thấy tôi đang uống nước th́ quư vị biết tôi đang uống nước, chớ không nói ông thầy này đang giảng mà uống nước, th́ cái niệm này nó chạy qua tiền trán rồi. Th́ cái đó là nó trật với tâm linh, cái đó lọt qua tâm đời. Tâm đời nó suy luận, nó vẽ. Khi quư vị làm được như vậy rồi đó, th́ cái niệm biết này nếu do thấy biết th́ nó lọt vào vùng tánh thấy, nếu do nghe biết th́ nó lọt vào vùng tánh nghe, nếu do xúc chạm biết th́ nó lọt vào vùng tánh xúc chạm. Và khi vô một hay ba vùng này th́ hệ tống viền năo được kích thích, v́ nó đi trực tiếp (khi chụp h́nh năo rồi mới thấy), mà trong đó là cơ chế của ‘chất xám’. Cái grey matter nằm trong đó, bởi vậy bắt đầu nó vô làm kích thích. Nó kích thích th́ những chất nước hoá học bị kích thích đều đặn với nhau, một trục giây truyền với nhau, do đó chúng ta có khả năng điều chỉnh lại được bệnh tâm thể của chúng ta mà không cần phải dùng thuốc từ bên ngoài. Chúng ta có một kho tàng thuốc mà chúng ta không biết.
Ngày xưa chúng tôi không phát hiện được điều đó, nhưng mà sau này tôi biết. Tại sao kỳ khôi vậy ? Lư do là v́ tôi “nhập thất” 7 năm và tu đều đặn mà đă trở thành ông già 80 tuổi, khi môt người bạn tù, gặp tôi hỏi “trông thầy c̣n trẽ quá, năm nay thầy được 80 chưa ?” Lúc đó là năm 1979, trong khi đó th́ tôi mới có bốn mươi mấy tuổi thôi. Nhưng ḿnh đă tu sai mà không biết nên tôi vẫn tiếp tục. Cho đến năm 1982, khi có một người chỉ tôi với những người khác và nói rằng “Coi cái anh này nè, anh ở đây lâu nhất, mà ảnh không được đi phơi nắng nữa, mà sao ảnh trông coi sao hồng hào quá, tốt tướng quá” th́ tôi mới biết là ḿnh không là một ông già nữa, chắc là ḿnh tu đúng rồi đó. Nhưng mà lấy ǵ để chứng minh đây ? May mắn cho tôi là sau đó, năm 1993 tôi đưọc qua Hawaii, được vào các trường đại học, rồi sau đó trường đại học ở Seattle, rồi từ đó tôi mới nghiên cứu sự hoạt động của các tuyến nội tiết, rồi cuối cùng nhờ qua bên Đức chụp h́nh th́ mới biết rơ ràng và chính xác hơn. Từ đó chúng tôi mới nói là khi thực hành thiền th́ ḿnh có cái năng lực cần khai thác đó để nó yểm trợ lại tâm đời và tâm đạo của chúng ta.
Tâm đời và tâm đạo của chúng ta th́ chúng ta vẫn duy tŕ, không bỏ, nhưng mà chúng ta cần phải khai thác cái năng lực tâm linh nữa, để yểm trợ tâm đời và tâm đạo th́ đó mới là trọn vẹn một cuộc sống của chúng ta. Nếu chúng ta không áp dụng điều đó th́ cuộc sống của chúng ta thấy là có nghĩa nhưng thật ra là vô nghĩa. Sống cho đă, rồi bệnh tật, rồi chết. Sinh ra, lớn lên, làm việc cho đă, chiến đấu, bệnh tật rồi chết. Người nào cũng vậy thôi, mà tâm linh của ḿnh không được phát triển, th́ như vậy cuộc sống có ích lợi ǵ đâu. Rồi biểu ḿnh đi tu th́ làm sao tu cho được đây, trong khi con cái đùm đùm đề đề th́ tu cái ǵ được mà tu. Đă có một tiệm furniture rồi c̣n không đủ, phải kiếm thêm một tiệm nữa, rồi th́ 3 tiệm luôn, rồi rốt cuộc ḿnh bị chết giấc với mấy cái tiệm của ḿnh. Ông thầy biểu ḿnh tu th́ ḿnh không thèm chịu tu, cứ phóng tâm chạy tùm lum tà la, rồi một ngày nào đó ḿnh ngă ra, rồi hối hận ngày nào không chịu nghe lời thầy. Không phải ḿnh chọn tâm linh rồi bỏ tâm đời. Tâm linh chỉ để yểm trợ thôi, do đó ḿnh có thể thực hành trong 4 oai nghi, đi tiểu cũng được, bận áo, ăn cơm cũng được, làm cái ǵ cũng được nhưng mà phải giữ niệm biết. Nhưng mà đặc biệt ban đêm th́ tối phải ngồi thiền, để cân bằng lại một ngày chúng ta đă rối loạn rồi đó. Trong một ngày, ḿnh hết tính chuyện này đến tính chuyện kia th́ khó mà tránh được Nore, Epi với Cortisone tiết ra, rồi th́ nói tại sao bây giờ tôi mất kư ức, tại sao bây giờ tôi bị chán nản, tại sao tôi bị trầm cảm. Vậy th́ nếu chúng ta biết thiền rồi, th́ chúng ta ban đêm có thể ngồi thiền chừng 10 phút trước khi đi ngủ để cơ thể ḿnh tiết ra chất Acet, cân bằng lại được. Ḿnh ngồi thiền th́ cũng chỉ giữ niệm biết mà thôi. Hít vô, biết. Thở ra, biết. Chớ không phải ngồi thiền để ḿnh quán tưởng ông này ông kia.
Đó là những điều mà chúng tôi muốn nói trong ṿng 30 phút vừa qua. Tóm lại, giá trị tâm linh trong cuộc sống của con người là ḿnh áp dụng qua 3 phương thức: Chỉ, Định, Huệ, (không cần quán). Chỉ là chỉ biết. Định là ḿnh dừng tâm lại. Huệ là để ḿnh thấy biết cuộc đời là như thế đấy, là như thật vậy thôi. Như vậy, bây giờ quư vị có thể giữ trong một hai phương cách thôi: biết, và thầm nhận biết. Mỗi ngày thực tập 2 lần, mỗi lần chừng 10 phút thôi, để cân bằng lại sự rối loạn cơ thể của quư vị. Biết, rồi thầm nhận biết, cao hơn một chút, Nếu quư vị có thầm nhận biết th́ quư vị có nhận thức biết.
Hết.